https://thuviensach.vn

Table of Contents
CHƯƠNG 1
Xăng Và Máu
CHƯƠNG 2
Khởi Đầu Nan
CHƯƠNG 3
Tuyến Hướng Tây
CHƯƠNG 4
Thử Lửa
CHƯƠNG 5
Trọng Điểm Pha Bang
CHƯƠNG 6
Lam Sơn 719
CHƯƠNG 7
Những Trận Bom Mỹ Cuối Cùng
CHƯƠNG 8
Mùa Hoa Đỏ
CHƯƠNG 9
Đồng Đội

https://thuviensach.vn

DÒNG SÔNG MANG LỬA
Tác giả:Hồ Sỹ Hậu
Tiểu thuyết
Xuất bản: Hội Nhà Văn
Ebook: Cuibap
Text: Waka.vn

https://thuviensach.vn

CHƯƠNG 1
Xăng Và Máu
a người chưa ăn hết nắm cơm thì một loạt bom mới lại
bắt đầu nổ. Nơi đây rất gần trọng điểm nên mọi người
phải xuống hầm. Tiếng máy bay gầm rít, những loạt
bom phá, bom bi, rốc két nối nhau. Ngồi trong hầm đã cảm
thấy chói tai và cảm nhận được mặt đất rung chuyển. Khoảng
mười lăm phút thì trận oanh tạc chấm dứt. Thành đưa bi đông
nước mời hai người uống rồi thong thả:
- Chừng vài chục phút yên tĩnh nữa là đi được. Chúng ta sẽ
có khoảng gần hai tiếng tạm yên tâm để đi qua trọng điểm. Bắt
đầu từ đây, phải rất chú ý nghe ngóng động tĩnh từ trên không,
nhưng điều trước hết, phải thận trọng quan sát mặt đường
xem sáng nay chúng nó có rải bom lá, bom tai hồng, hay bom
vướng nổ không. Nếu có thì phải trở về, chờ công binh dọn dẹp
đã.
Thục khâm phục sự dày dạn của Thành. Anh ta nói chuyện
đạn bom như ngồi đánh cờ. Người ở hậu phương nghe đến
bom đạn ở đất lửa Quảng Bình thì luôn cảm thấy căng thẳng.
Vậy mà ở đây, con người lại bình tĩnh lạ. Bất giác anh nhớ đến
một câu thơ của Phạm Tiến Duật: Giữa chiến trường nghe
tiếng bom rất nhỏ.
Nhô ra khỏi đám cây xanh cuối cùng trên triền núi, Thục
quan sát được toàn cảnh trọng điểm 468. Đã qua một số trọng
điểm, nhưng toàn đi ban đêm nên Thục không hình dung hết.

https://thuviensach.vn

Đã tưởng tượng, mà anh không khỏi ngỡ ngàng. Không biết
các thế hệ sau có thể hiểu hết những nơi gọi là trọng điểm giao
thông thời chống Mỹ như thế này không. Gọi là trọng điểm
468 vì cây số 468 là trung tâm trọng điểm. Trọng điểm dài tới
hơn ba cây số. Đoạn tuyến đi qua cây số 468 một bên là núi cao,
sườn dốc nên ta luy đường rất cao và dễ sạt lở, một bên là vực
sâu. Nếu xe ra đến giữa đường mà đường tắc thì chỉ có cách
đứng im làm mồi cho máy bay địch. Qua cây số 468 một đoạn,
là ngã ba khe Ve. Nơi đây một hướng là đường 15 đi tiếp vào
Nam, một hướng rẽ phải theo đường 12 lên đèo Mụ Giạ, biên
giới Việt Lào, vào tuyến 559. Ngã ba đường ấy cũng nằm giữa
triền núi hiểm trở, lại phải qua một con suối lớn nên nó trở
thành hiểm địa, nơi máy bay địch tập trung ngăn chặn. Ngày
nối ngày, máy bay địch dùng đủ mọi thủ đoạn đánh phá: Rải
thảm, tọa độ, bổ nhào theo đợt, tập kích bất ngờ. Bom đạn
cũng đủ kiểu: Bom phá phá nát từng đoạn đường, cầu. Nếu
bom rơi lên ta luy thì mỗi trái bom có thể hất hàng trăm mét
khối đất đá xuống mặt đường. Bom từ trường sẵn sàng kích nổ
khi có phương tiện sắt thép đi qua. Bom nổ chậm rình rập, có
thể nổ bất cứ lúc nào. Bom cháy để đốt rừng, đốt xe. Bom bi để
sát thương những người trên mặt đất. Bom lá, bom tai hồng
rải khắp trọng điểm, ai không may dẫm phải thì cụt chân. Rồi
bom vướng nổ. Thứ bom tai ác này có khi làm tê liệt trọng
điểm mấy ngày liền vì phá chúng phải rất thận trọng. Những
sợi dây chết chóc mong manh như tóc lẫn trong cành khô, cát
bụi khiến cho các chiến sĩ công binh phá gỡ cũng khó tránh
được thương vong, rồi rốc két, đạn hai mươi ly... Hàng chục
thứ bom đạn ấy nối nhau cày nát trọng điểm khiến cho suốt
đoạn đường hơn ba cây số, chiều rộng ngót một cây số không
còn sinh vật nào tồn tại. Những thân cây rừng đại ngàn qua
hàng trăm trận bom đã bị băm vụn thành dăm. Trên trọng
điểm, có khi vẫn còn vài cây lớn. Chúng đã chết, mảnh bom
găm đầy mình, nhưng đứng trơ trơ vươn những cành khô đã
https://thuviensach.vn

bị chặt cụt lên trời lầm lỳ chịu đựng. Đất đá trọng điểm ngày
nào cũng bị đào xuống, hất lên, bị nghiền nát, nung cháy, đã
chuyển sang một màu đen xám. Một nơi như vậy thì khó có thể
xe nào qua lọt. Vậy mà về mùa khô, đường bị đánh tắc, lại
nhanh chóng thông xe. Đi trên trọng điểm, Thục mới hiểu hết
thế nào là sức sống của người Việt Nam.
Đang là mùa mưa nên trọng điểm lầy lội. Thành đi đầu,
với kinh nghiệm dày dạn, anh quan sát rất thận trọng, và nói
hai từ gọn lỏn: "Đi được!". Ba người đi lựa theo địa hình,
nhưng nhiều chỗ bùn vẫn ngập đến đầu gối. Thành nhắc mọi
người phải luôn quan sát những chiếc hầm trú ẩn dọc đường
phòng khi bị đánh bất ngờ. Cứ vài chục mét lại có một chiếc
hầm như vậy. Hầm không thật kiên cố, nhưng vô cùng quan
trọng cho các chiến sĩ công binh, thanh niên xung phong làm
việc trên trọng điểm, cũng như cho cánh lái xe khi không may
xe kẹt giữa làn bom. Thục bỗng cảm thấy gai người khi đọc
những khẩu hiệu viết trên những mảnh hòm bộc phá cắm dọc
trọng điểm: "Sống bám đường, chết kiên cường dũng cảm",
"Máu ta ta quý hơn vàng, nhưng vì Tổ quốc sẵn sàng hiến
dâng"...
Sau hơn một giờ đồng hồ thì họ đi hết đoạn ác liệt nhất của
trọng điểm. Tách khỏi đường ô tô vài trăm mét, họ đi qua mấy
ngôi mộ mới. Thành dừng lại, bẻ nhành lá rừng thay hoa đặt
lên từng ngôi mộ. Thục và Vĩnh lẳng lặng làm theo. Thục đọc
những tấm bia bằng gỗ cắm trên mộ. Họ đều mười tám, mười
chín tuổi. Sau phút mặc niệm, Thành giải thích:
- Mấy cậu này hy sinh hai hôm trước. Họ bị bom bi khi
đang làm việc trên mặt đường. Lính mới vào, còn trẻ lắm.
Về gần đến hang QH, ba người đều cảm thấy có gì bất ổn.
Đất đá rơi kín lối đi. Chỉ đi thêm đoạn ngắn là thấy ngay mấy
https://thuviensach.vn

hố bom lớn trước cửa hang. Bom đã xé toang tán rừng săng lẻ.
Những cây săng lẻ bị phạt ngang tướp táp. Vĩnh thảng thốt:
"Trời ơi, anh em có sao không đây?". Anh nhảy qua những hòn
đá chắn ngang, chui qua những thân cây đổ, lao vào hang. Từ
trong hang có tiếng reo: "Anh Vĩnh về rồi". Chính trị viên lao
ra, ôm lấy Vĩnh:
- Chúng nó đánh hai loạt tọa độ. Bọn mình cứ sợ các ông bị
dính. Thế này là yên tâm rồi.
Vĩnh hỏi:
- Anh em mình có sao không?
mùa mưa nên mật độ đánh phá của địch theo thời gian
không dày đặc như trong mùa khô. Theo quy luật, trong mỗi
ngày đều có khoảng lặng đủ thời gian để bộ đội đi bộ vượt qua
trọng điểm. Hai là trọng điểm tuy bị cày xới xe không đi được,
nhưng có thể sửa đường cho người đi. Ba là xăng chuyển đi
nhất thiết phải được chứa trong thùng kín. Ta có phuy một
trăm lít, bốn người có thể khiêng được. Nếu thiếu phuy thì đội
của đồng chí Vĩnh có thể hàn thêm.
Cuộc họp bắt đầu nóng lên khi một người đứng lên chất
vấn:
- Quy luật là một cái gì rất mong manh. Ta hãy tưởng
tưởng cả đoàn quân đang đi trên trọng điểm mà địch bất ngờ
ném bom tọa độ thì thương vong sẽ làm sao lường hết được?
Mỗi người tham gia một ý. Cuộc họp gần như bế tắc. Binh
trạm trưởng hướng về phía Thục:
- Ý đồng chí Phái viên Tổng cục thế nào?

https://thuviensach.vn

- Báo cáo Binh trạm trưởng - Thục liếc sang phía Thành và
Vĩnh rồi tiếp - Chúng tôi đã đi thị sát thực địa và nhận thấy với
các dụng cụ chứa hiện có, chúng ta không thể dùng sức người
vượt đèo theo đường tránh, bởi vậy mới tính việc đi qua trọng
điểm. Hiện nay xăng là mặt hàng sống còn cho tuyến trước và
Đoàn 559. Nếu không dùng biện pháp kiệu xăng qua trọng
điểm thì phải có cách khác. Tôi xin truyền đạt lại ý của Chủ
nhiệm Tổng cục: Bằng mọi giá phải chuyển được xăng cho 559.
Binh trạm trưởng đăm chiêu nhìn tấm bản đồ tuyến vận
chuyển. Ông gõ gõ bút xuống mặt bàn rồi hỏi:
- Phải đưa xăng vượt qua 468. Ai có cách gì hay hơn thì đề
xuất.
Một cánh tay giơ lên:
- Chúng ta không có can nhỏ thì dùng ni lông lót trong ba
lô cho bộ đội gùi qua núi?
- Cũng là một ý kiến hay. Mọi người nghĩ sao? - Binh trạm
trưởng hỏi.
- Tôi thấy đây là một phương án đáng được nghiên cứu Thành nói - Tuy nhiên phương án này còn ba vấn đề phải xem
xét tiếp: Một là, nếu gùi xăng thì ba lô chỉ có thể đựng được
mười đến mười lăm lít. Như vậy để được một xe chở xăng, ta
cần ba trăm đến bốn trăm chuyến. Số người quá lớn, phải xin
trên chi viện. Hai là, xăng chứ không phải là nước, bởi vậy,
không biết ni lông sẽ chịu xăng được bao lâu. Nếu ni lông bục,
xăng chảy ra, có thể nguy hiểm tính mạng của người gùi và
mất an toàn cho những người khác. Ba là việc đổ xăng vào ba
lô và từ ba lô đóng vào phuy sẽ rất dễ tổn thất và mất an toàn. 
Sau một hồi thảo luận, Binh trạm trưởng kết luận:
https://thuviensach.vn

- Chúng ta không thể chờ cấp trên tăng quân được. Bởi vậy,
trước mắt, thực hiện phương án kiệu xăng qua trọng điểm.
Công binh phải chuẩn bị thật tốt hiện trường, cố gắng rút ra
quy luật để bộ đội vượt trọng điểm an toàn nhất trong phạm vi
có thể. Cùng với việc này, phải chuẩn bị sẵn sàng để chuyển
sang phương án gùi xăng khi tình thế bắt buộc.
Sau hai ngày chuẩn bị, đường đã được san lấp lựa theo
những chỗ cao. Hầm trú ẩn dọc tuyến được củng cố. Công binh
dọn sạch bom lá, bom tai hồng và bom bi. Mười hai chàng trai
nhanh nhẹn, khỏe mạnh được chọn ra để thí điểm việc kiệu
xăng qua trọng điểm. Ở hai đầu trọng điểm, bộ phận xuất hàng
và nhận hàng làm mọi việc để những người "kiệu xăng" có thể
tận dụng từng phút yên bình trên trọng điểm. Bộ phận cứu
thương sẵn sàng có mặt khi cần thiết.
Buổi sáng, dưới bầu trời xám xịt của mùa mưa, họ lên
đường. Cứ bốn người khiêng một phuy xăng một trăm lít.
Tổng trọng lượng một trăm ki lô gam không phải là nặng đối
với bốn chàng thanh niên, nhưng vì giữa mùa mưa, đường dù
được sửa lại, vẫn gập gềnh, lầy lội nên việc vận chuyển thật
gian truân. Cả Thành và Thục đều đứng trên đường để chỉ huy
và rút kinh nghiệm. Những người "kiệu xăng" vừa gồng mình
cùng ba người bạn giữ cho phuy xăng ổn định trên mỗi bước
gập gềnh. Tai họ luôn phải căng lên nghe ngóng, cảnh giác.
Còn dưới chân, bùn nhão cứ níu chặt họ trong mỗi bước đi.
Giữa trọng điểm mênh mông, những thân cây đen cháy và bầu
trời xám xịt, tiếng máy bay từ xa như tín hiệu báo điều dữ sẵn
sàng ập xuống bất cứ lúc nào. Mặc dù vậy, những người lính
vẫn kiên trì từng bước. Mỗi chuyến của họ, ba phuy xăng vượt
qua trọng điểm. Thục nhẩm: Mười lăm chuyến như thế này
mới được một xe. Với tốc độ này, quy luật đánh phá của địch
như thế này, một ngày mới được một xe. Quá chậm, nhưng

https://thuviensach.vn

tăng thêm người đi trên trọng điểm thì thật nguy hiểm. Phải
giải bài toán này sao đây? Thục đang nghĩ mung lung, bỗng
giật mình vì một tiếng "ối" thảng thốt và tiếng ai đó: "Có người
rơi xuống vực rồi". Anh nhìn thấy ba người đang lảo đảo giữ
cho mình và phuy xăng không lăn theo người đồng đội. Khi
anh chạy đến thì người lính ấy đã lăn đến đáy vực. Sườn ta luy
âm gần như dốc đứng, bom đào xới, đặt những khối đá chênh
vênh trên triền dốc. Người lính ngã xuống, kéo lớp đất đá trôi,
và mấy hòn đá lớn đã lăn theo, đè lên anh. Phải mất hơn một
giờ, tổ quân y mới đưa được tử sĩ về nơi an táng. Thành cho
tạm dừng việc kiệu xăng. Điểm lại, ngày đầu chuyển được
mười lăm phuy.
Ngày hôm sau, các cọc tiêu báo những chỗ nguy hiểm được
đóng dày lên. Đường được san cẩn thận hơn, Binh trạm tăng
thêm người kiệu xăng. Mặc dù số phuy xăng chuyển qua trọng
điểm tăng lên, nhưng thêm hai người hy sinh vì đạp phải bom
bi lẫn trong bùn. Hai ngày vất vả và xương máu, Binh trạm 112
mới giao đủ hai xe xăng cho Đoàn 559. Sẩm tối, địch rải hỗn
hợp bom lá, bom vướng nổ lên trọng điểm. Việc "kiệu xăng"
đành dừng lại.
Thục điện báo cáo tình hình cho Cục trưởng. Qua điện
thoại, tiếng Cục trưởng đầy lo lắng:
- Chủ nhiệm Tổng cục chỉ thị: Phải chuyển xăng vào cho
559 bằng mọi giá. Tổng cục đã nhận được yêu cầu tăng quân để
gùi xăng cho Binh trạm. Ý cậu thế nào?
- Báo cáo, đến bây giờ thì anh em chúng tôi trong này chưa
nghĩ ra cách nào hơn thế. Phương án này còn nhiều điều bất
ổn, nhưng đành phải thử thôi, thủ trưởng ạ.

https://thuviensach.vn

- Vậy thì Tổng cục sẽ đề nghị Bộ Tổng Tham mưu điều cho
Binh trạm một tiểu đoàn để phục vụ việc này. Cậu phải cùng
Binh trạm tính toán cẩn thận, và thường xuyên báo cáo về.
Mấy hôm sau Binh trạm 112 nhận được một Tiểu đoàn tăng
cường gồm năm trăm người cả nam và nữ. Thành và Thục
cùng dự khi Binh trạm trưởng giao nhiệm vụ cho Tiểu đoàn.
Tiểu đoàn trưởng hồ hởi:
- Chúng tôi không ngờ việc lại quan trọng đến thế. Các
đồng chí cứ yên tâm. Quân tôi gùi thồ giỏi lắm, có cậu gùi ba
lăm, bốn mươi cân, đi bốn năm cây mà khỏe re.
Binh trạm trưởng cười:
- Gùi loại hàng này tuy không nặng, nhưng khó, và phải
bảo đảm an toàn.
- Chúng tôi sẽ quán triệt đến từng người.
Binh trạm xuất ra bốn nghìn mét ni lông để gùi xăng.
Thành và Thục kiểm tra kỹ từng mét ni lông lót ba lô. Thử
thao tác đổ nước vào ba lô, buộc túm ni lông lại, đi một đoạn,
rồi đổ nước ra. Họ nhận thấy công việc tưởng dễ dàng mà hóa
ra thật phức tạp. Khi đi thì nước sóng sánh. Khi giao hàng cho
kho thì nước bắn tung tóe ra ngoài, làm cẩn thận đến mấy
cũng khó tránh được ướt quần áo. Nếu là xăng thì không chỉ dễ
gây ngộ độc(*) mà còn rất dễ hỏa hoạn. Bởi vậy, họ phải cử cán
bộ có trách nhiệm hướng dẫn ở đầu đổ xăng vào ba lô và điểm
giao xăng cho kho.
(*) Xăng sử dụng trong chiến tranh chống Mỹ là xăng A72,
A83 có nồng độ chì rất cao.

https://thuviensach.vn

Con đường từ nơi nhận xăng đến kho phải đi qua một khu
vực đường ô tô bị bom cày xới lầy lội, rồi vượt qua một con dốc
dài hơn hai cây số. Hàng trăm con người lội bì bõm qua quãng
đường lầy, rồi vượt đèo theo trục tuyến ống cũ. Chuyến đầu
đến nơi, niềm vui lộ rõ trên khuôn mặt mỗi người. Nhưng từ
chuyến thứ hai, ni lông ngấm xăng bắt đầu giòn và rách. Xăng
ngấm qua ni lông hoặc theo chỗ rách, thấm qua ba lô, qua quần
áo rồi vào da thịt. Lúc đầu họ còn đi cố. Nhưng khi ni lông
không còn công dụng đựng xăng nữa, xung quanh họ, không
gian luôn nồng nặc mùi xăng, họ mất dần sự tỉnh táo. Những
người say xăng bắt đầu bước đi lảo đảo. Một số người gục ngã
giữa đường, cả túi ni lông bục vỡ, xăng tưới đẫm lên người họ.
Thục và Thành cùng Binh trạm trưởng đến Đội điều trị
thăm thương binh. Những thương binh cả trai lẫn gái ngộ độc
xăng da tím đỏ, phồng rộp. Lán và hầm của Đội điều trị không
đủ chỗ. Một số phải nằm trên võng. Họ nằm sấp để những chỗ
phồng rộp không bị tổn thương. Đội trưởng Đội điều trị báo
cáo với ông rằng có hai trường hợp ngã giữa dốc, xăng tưới lên
toàn thân, không có nước dội lên người ngay, xăng ngấm vào
lâu quá, cứu không kịp. Nhìn những cô cậu chỉ bằng tuổi con
mình nằm la liệt đau đớn, Binh trạm trưởng thốt lên: "Nghiêm
trọng đến thế này ư!". Ông đến bên một chàng trai đang ngồi
cho y tá bôi thuốc, hỏi:
- Cậu thấy trong người thế nào?
- Rát lưng thủ trưởng ạ - Chàng trai cười - Tôi bị nhẹ. Chắc
vài hôm là tiếp tục đi được.
Câu nói vô tư của cậu bé khiến Binh trạm trưởng trở nên
trầm tư. Về sở chỉ huy, ông triệu tập một số cơ quan lên hội ý.
Theo báo cáo, một ngày làm việc cật lực của hơn bốn trăm con
người, số xăng chuyển vào kho cũng chỉ đủ sức chở cho hai xe.
https://thuviensach.vn

Bốn mươi bảy người ngộ độc, trong đó có hai người hy sinh. Tỷ
lệ tổn thất xăng trong quá trình vận chuyển xấp xỉ chuyển
bằng đường ống tự tạo của binh trạm. Tiểu đoàn trưởng báo
cáo rằng tinh thần anh em vẫn vững. Họ sẵn sằng tiếp tục gùi,
và tin rằng Binh trạm sẽ có cách khắc phục những sự cố hôm
nay. Binh trạm trưởng nhìn vẻ hồn nhiên của Tiểu đoàn
trưởng, bỗng ông thấy có cái gì nghèn nghẹn. Họ trẻ quá, luôn
vô tư và chấp nhận mọi hy sinh. Nhưng họ đâu biết rằng ngộ
độc chì tai hại như thế nào, cả bây giờ và cả tương lai sau này
của họ. Đúng là phải đưa xăng lên phía trước bằng mọi giá.
Nhưng khi giá phải trả là xương máu, người chỉ huy phải biết
đâu là giới hạn. Ông nhìn khắp lượt mọi người và nói như nói
với lòng mình: "Giá đắt quá, ta phải tìm cách khác".
Thục cùng Binh trạm phó Binh trạm 114 và Trưởng ban
Xăng dầu binh trạm vượt qua phà Xuân Sơn lúc mờ sáng. Anh
nhận chỉ thị từ Tổng cục vào đây đôn đốc cố gắng đẩy xăng vào
cho 559. Họ đi thêm nửa giờ nữa thì đến kho xăng dã chiến.
Những phuy xăng được đặt trong hầm có nắp đất dày, nằm rải
rác trong rừng. Cách cất giữ như thế này nhằm giảm tổn thất
khi địch đánh vào kho. Trợ lý Binh trạm kể:
- Phải mất mấy tháng trời với bao tổn thất, Tổng cục
Đường sắt mới chở được mấy trăm tấn xăng dầu từ Tân Ấp đến
Đò Vàng. Đường thủy bị đánh tắc, Bộ Tư lệnh 500 dùng ô tô
chở xăng phuy theo đường 22 đến ngã ba sông Son và sông
Gianh, rồi chuyển xăng xuống phương tiện vận tải đường thủy
ngược sông Son giao cho Binh trạm 114. Nhưng vận chuyển
mới được vài chuyến thì sông Son bị địch ngăn chặn dữ dội.
Bom từ trường và thủy lôi rải dày đặc trên mỗi khúc sông. Các
chiến sĩ công binh cảm tử đã dùng ca nô kéo theo những thanh
kim loại và nam châm để phá thông luồng. Do địch đánh phá
gắt gao, hầu hết các xà lan ca nô đều bị đánh cháy. Binh trạm

https://thuviensach.vn

đã kết phuy xăng thành mảng. Mỗi mảng bốn mươi phuy. Trên
mỗi phuy là ba chiến sĩ chống chèo. Đoàn mảng ngược sông
Son dưới sự dòm ngó gắt gao của máy bay địch. Hơn một ngàn
người đã đưa những chiếc mảng ấy ngược sông. Trên đường
đi, họ chịu không ít trận oanh tạc của địch. Một số hy sinh,
một số phuy xăng trúng bom, nhưng anh em đã kịp thời dập
lửa. Khi đoàn mảng đến gần Cường Hà thì bị máy bay địch phát
hiện. Chúng quần đảo và liên tục bắn phá dọc theo sông. Hai
mảng trúng bom bốc cháy. Những người trên mảng và cả
những người chèo thuyền ra cứu đều hy sinh. Phải mất ba ngày
ta mới tìm được hết thi thể tử sĩ. Qua cuộc vật lộn gian truân
ấy, Binh trạm đã chuyển về đây được gần một nghìn năm trăm
phuy xăng.
Thục vào từng hầm, đếm lại số lượng phuy xăng. Nhìn
những phuy xăng xếp ngay ngắn trong hầm, có nhiều phuy
móp méo, có phuy còn in vết lõm do mảnh bom hoặc bom bi.
Đã vượt qua bao trọng điểm ác liệt, Thục khâm phục và ngạc
nhiên trước kỳ công của Binh trạm 114.
Sở chỉ huy Tiểu đoàn Công binh bảo vệ giao thông trọng
điểm Trà Ang đóng trong một hang đá cách trọng điểm không
xa. Gặp Tiểu đoàn trưởng, chỉ kịp uống chén nước, Binh trạm
phó đã triệu tập mọi người để bàn kế hoạch chuyển xăng vượt
trọng điểm.
- Tôi được Binh trạm trưởng Hoàng Tráng giao nhiệm vụ
cùng các đồng chí chuyển xăng qua trọng điểm Trà Ang. Chủ
trương của Binh trạm là kiên trì khắc phục mọi khó khăn
chuyển hàng, kể cả xăng qua trọng điểm bằng ô tô, vì một
chuyến ô tô bằng hàng trăm người chuyển tải. Trong tháng
này, đã có một đêm chúng ta thắng lớn. Nhờ nắm chắc quy luật
đánh phá của địch, hiệp đồng tốt giữa các lực lượng: công

https://thuviensach.vn

binh, cao xạ, lái xe, ta đã đưa được bốn mươi xe xăng qua trọng
điểm này. Tuy nhiên, sau lần đó, địch ngăn chặn quyết liệt
hơn, xe không thể qua được, mà 559 thì không thể chờ. Từ việc
chuyển xăng ngược sông Son lên Cường Hà, ta hãy thử kéo các
phuy xăng ngược suối Trà Ang.
Tiểu đoàn trưởng trải sơ đồ bảo đảm giao thông lên bàn,
trình bày toàn bộ tình hình, quy luật đánh phá của địch. Cuối
cùng, anh nói:
- Với mức nước hiện nay có thể kéo các phuy xăng ngược
suối. Tuy nhiên, toàn bộ khúc suối chúng ta chuyển tải đều
nằm trong khu vực trọng điểm, lại không có hầm trú ẩn nên
nếu bị đánh lúc đang làm việc thì rất nguy hiểm. Bởi vậy, cần
chuẩn bị kỹ.
Binh trạm phó đồng ý và yêu cầu ngay lập tức ra nghiên
cứu thực địa.
Đoạn đường chạy dọc suối Trà Ang đi trên sườn núi đá,
nằm trong vùng Phong Nha Kẻ Bàng. Giữa rừng đại ngàn ngút
ngát, suốt bốn cây số trọng điểm, đá bị bom đào lở lói, trắng
xóa. Những đại thụ đã cắm rễ sâu vào đá cả thế kỷ, giờ bị bom
chém, chặt hàng trăm lần, cây còn nửa thân, cây còn lại những
khúc cành tướp táp. Chúng đã chết từ bao giờ, cháy đen,
nhưng vẫn đứng trơ trơ gan lỳ, in hình trên nền trời xám xịt.
Vì đi qua vách đá nên đường tắc chủ yếu không phải do lầy, mà
do hố bom đào sâu xuống nền, hoặc những khối đá bị bom, rơi
từ trên vách xuống. Không phải nền đất nên việc làm hầm trú
ẩn dọc đường rất khó khăn. Đơn vị bảo đảm giao thông trên
những cung đường vách đá như thế này thương vong thường
lớn. Giữa mùa vận chuyển cao điểm, có khi mỗi tháng hàng
trăm chiến sĩ công binh hy sinh.

https://thuviensach.vn

Thục cùng Binh trạm phó và mấy anh em lội dọc theo con
suối đục ngầu. Những trọng điểm kiểu này địch thường đánh
"chuyên cần" hơn. Đất ở đây đủ cho cây lên thành đại ngàn,
nhưng không đủ dày để đào hầm trú ẩn. Bởi vây, Binh trạm
phó ra lệnh: dọc suối, chỗ nào không đào được hầm thì phải
dùng bao tải đựng đất hoặc cát suối xếp thành hầm chữ A. Một
số tảng đá lăn từ trên đường xuống cũng được lệnh phá để tiện
cho việc kéo phuy.
Sau ba ngày làm việc cật lực, những tảng đá chắn đường đã
được dọn sạch, hầm trú ẩn được đào dựa theo địa hình hoặc
tảng đá lớn. Hàng trăm phuy xăng đã được tập kết ở điểm đầu.
Gần một trăm chiến sĩ khỏe mạnh, dũng cảm được chọn thành
đội chuyển tải. Binh trạm phó nhìn khắp lượt những chàng
lính trẻ và nói:
- Tôi muốn nhấn mạnh với các đồng chí: Đây là một việc vô
cùng khó khăn, có thể phải hy sinh xương máu, vì đoạn tuyến
chúng ta kéo phuy thường bị địch đánh rất bất chợt. Biết vậy,
nhưng phía trước không còn xăng chở lương thực, vũ khí cho
bội đội, không còn xăng chuyển thương binh, nên chúng ta
phải bằng mọi giá đưa xăng qua trọng điểm. Đến giờ này, ai
cảm thấy sợ, có thể ở lại.
Ông nhìn khắp lượt. Sau vài giây im lặng, Đội trưởng đứng
dậy:
- Báo cáo thủ trưởng, trước khi đến đây, chúng tôi đã chọn
những người tình nguyện. Mọi người đều sẵn sàng - Anh quay
xuống phía các chiến sĩ - Chúng ta sẵn sàng chưa?
- Đã sẵn sàng!

https://thuviensach.vn

Thục cảm động nhìn những người lính trẻ. Họ chấp nhận
dấn thân thật giản đơn và vô tư. Ba ngày ở đây, anh đã hiểu
được sự ác liệt của trọng điểm này. Cả ngày lẫn đêm, chẳng
mấy khi vắng tiếng gầm rít của máy bay và bom đạn.
Để đảm bảo chắc chắn, đội chuyển tải chia thành nhiều tốp
đi dọc suối làm quen với thực địa, biết được vị trí các hầm trú
ẩn. Họ được ăn no và yêu cầu ngủ lấy sức cho buổi tối. Mấy cậu
lính trẻ đang tuổi ăn, tuổi lớn phút chốc đã lăn ra ngủ. Duy có
một cậu vẫn ngồi hý hoáy viết. Thục đến bên nhỏ nhẹ:
- Em tên gì? Đêm nay vất vả đấy, em phải ngủ đi để lấy sức.
- Em tên Quảng. Dù sao cũng có thể coi như sắp vào một
trận đánh anh ạ. Những lúc như thế này em nhớ người yêu
lắm. Em viết mấy dòng nhật ký, lỡ có chuyện gì, bạn ấy hiểu
hết tấm lòng của em.
- Người yêu em bao nhiêu tuổi?
- Mười tám. Bạn ấy đẹp lắm. Nhiều người ngấp nghé. Bạn
ấy yêu em, nhưng lại chưa thật tin em yêu bạn ấy, vì bạn ấy bảo
trong xã nhiều cô gái để ý đến em. Em đi thế này, nhiều người
gửi thư, liệu còn yêu nhau nữa không. Hơn nữa, em đi bộ đội
vào nơi ác liệt, lúc nào bạn ấy cũng canh cánh.
Thục nhìn cậu con trai và nhận ra nó đẹp trai thật: to cao,
vạm vỡ, mặt vuông chữ điền, đôi lông mày sắc như hai lưỡi
mác.
- Vậy em và bạn ấy là nam thanh nữ tú trong xã, đúng
không?
- Mọi người bảo vậy. Hai đứa nhớ nhau lắm, nhưng mà
mỗi đứa đều cứ lo.

https://thuviensach.vn

- Vậy em viết đi rồi cố chợp mắt nhé.
Thục ngả lưng, cố tự dìu mình vào giấc ngủ mà trong đầu
cứ hiện về hình ảnh mấy người lính kiệu xăng qua trọng điểm
468, những người con trai, con gái lảo đảo vì ngộ độc khi gùi
xăng qua núi. Tổn thất trong cuộc chiến thật lắm dạng hình.
Tối nay trên hơn ba cây số đường suối chạy dọc trọng điểm Trà
Ang này liệu có yên ổn không. Phía trước khát từng giọt xăng.
Biết bao xương máu đã đổ xuống các cung đường, các dòng
sông, mới đưa được những phuy xăng quý giá vào đến đây. Từ
đây vào đến các mặt trận, sẽ còn bao xương máu nữa đổ
xuống? Rồi bất giác, anh tự giận mình không nghĩ ra kế gì hay
hơn để giảm bớt thương vong cho bộ đội khi chuyển xăng. 
Tám giờ tối, đội chuyển tải xuất phát. Từ tối đến giờ, trọng
điểm không có tiếng bom. Binh trạm phó dặn mọi người:
- Mỗi phút yên tĩnh trên trọng điểm là vô cùng quý giá, các
đồng chí phải hết sức khẩn trương. Nếu địch đánh, cố gắng bảo
vệ các phuy xăng trong phạm vi có thể. Các đồng chí nhớ cho
rằng mỗi phuy xăng vào đến đây đều phải đổi bằng xương máu.
Các đồng chí rõ chưa?
- Rõ! - Tiếng toàn đội đồng thanh.
Thục cùng Binh trạm phó và mấy người chỉ huy kiểm tra
lại dây buộc kéo phuy. Cách buộc này, khi cần vẫn có thể lăn
phuy dễ dàng. Dưới ánh trăng hạ tuần mờ mờ, đoàn người lặng
lẽ hai người kéo một phuy xăng dọc theo dòng suối. Họ giữ cự
ly cách nhau ba mươi mét để đề phòng giảm bớt thương vong
khi bị bom đánh. Thục đứng gần điểm giao hàng ở phía nam
trọng điểm. Cứ mỗi phuy xăng đi qua, anh lại cảm thấy trong
lòng nhẹ đi một chút. Bóng những người lính xiêu xiêu. Tiếng
bì bõm khỏa vào không gian theo mỗi bước chân của họ.

https://thuviensach.vn

Một tiếng rít xé toạc không gian yên tĩnh. Bom bi bất ngờ
chụp lên dọc theo triền suối. Thục xoài người, lăn hai vòng
xuống một hầm trú ẩn. Những trái bom bi kế tiếp nhau nổ, lửa
tóe trên các tảng đá, trên bờ suối. Lửa tóe lên từ mặt nước. Hai
khối lửa bùng lên từ hai phuy xăng trúng bom. Thục hét lên:
- Kéo phuy xăng lên khỏi mặt nước!
Anh lao lên cùng mọi người lăn các phuy xăng lên bờ cát.
Đây đó đã có một số người gục xuống. Chắc họ bị trúng bom bi.
Phía xa, Thục phát hiện một người đang loạng choạng cố đẩy
phuy xăng lên bờ, nhưng phuy xăng vẫn cứ lăn trở lại mặt
nước. Anh lao tới và nhận ra ngay đó là Quảng, cậu lính trẻ
viết nhật ký lúc chiều, còn người bạn thì đã nằm bất động
trong vũng máu. Khi Thục cùng Quảng lăn được phuy xăng
xuống một cái hố trên doi cát, cũng là lúc Quảng gục xuống.
Thục kéo Quảng vào một căn hầm gần đó. Lúc này anh mới
nhận ra khắp người Quảng đầm đìa máu. Quảng thều thào:
- Anh gửi giúp em cuốn nhật ký - Rồi Quảng lịm dần trong
tay anh.
Hai phuy xăng rần rật cháy. Lửa theo xăng tràn ra mặt
nước. Những phuy xăng trúng bom bi đang trôi cũng bắt đầu
bén lửa. Phút chốc, cả mặt suối bùng lên như biển lửa. Hai bên
bờ suối nóng ràn rạt, ngột ngạt. Ngồi trong hầm, Thục ho sặc
sụa, mặt rát như bỏng. Bên anh, Quảng đã tắt thở. Lửa và các
phuy xăng cháy đang trôi theo dòng suối. Thêm mấy loạt bom
bi và những tràng đạn hai mươi ly bắn dọc theo suối. May thay,
địch đánh dịch về phía hạ lưu nên không thêm phuy xăng nào
bén lửa. 
Dứt tiếng bom, mọi người lao ra khỏi hầm. Họ đưa thương
binh đi sơ cứu và cùng nhau kéo các phuy xăng còn lại trên bờ

https://thuviensach.vn

suối đến nơi giao hàng. Lúc này mọi người mới thấm mệt.
Người nào cũng sạm da vì bỏng rát, khát cháy họng. Một vài
người kiệt sức ngồi bệt xuống bên phuy xăng sau khi đã giao
cho đơn vị tiếp nhận. Thục cùng đội trưởng đội chuyển tải và
trợ lý xăng dầu Binh trạm kiểm lại: hai mươi phuy xăng đã tới
đích. Chín chiến sĩ hy sinh, bảy bị thương.
Qua một đêm làm việc căng thẳng và cật lực mà Thục vẫn
không sao chợp mắt... Anh nghẹn ngào đọc những trang nhật
ký của Quảng:

Ngày...
Em ạ. Trường Sơn đang mùa mưa. Ở trong lán giữa rừng, tiếng mưa
gõ lên mái tăng hình như làm cho nỗi nhớ em cứ đầy lên da diết. Tối nay
bọn anh sẽ chuyển tải xăng qua trọng điểm Trà Ang. Trọng điểm này ác liệt
lắm. Thủ trưởng bảo bọn anh: Ai sợ thì có thể ở lại. Em ơi. Em có sợ
không?Trước khi nhận nhiệm vụ, tất cả đội chuyển tải của anh đều chấp
nhận mọi điều, kể cả hy sinh. Trên tuyến Trường Sơn này, gian khổ ác liệt
vậy. Nhưng bọn anh dễ gì so được với các chiến sĩ ngoài mặt trận. Sau
mệnh lênh xung phong là họ bật dậy lao lên phía trước, bất chấp đạn địch
bắn ra như mưa, và bên họ lần lượt đồng đội gục ngã. Đêm nay, anh tin
rằng anh sẽ làm tròn nhiệm vụ, và sẽ lại vượt qua cái chết như lúc bọn anh
kéo các phuy xăng ngược sông Son. Em hãy tin tưởng, hãy chờ anh em nhé.
Còn nếu anh có mệnh hệ gì thì em hãy tin rằng trong cuộc đời mình, có một
người đã yêu em bằng tất cả trái tim, và người ấy đã mang trọn tình yêu và
hình ảnh em sang bên kia thế giới...
Mắt Thục nhòa đi qua mỗi trang nhật ký. Hình ảnh chàng
trai vạm vỡ với đôi lông mày lưỡi mác cứ ám ảnh tâm trí. Nhớ
đến lời của Quảng trước khi tắt thở, anh tâm niệm nhất định
phải tìm mọi cách chuyển cuốn nhật ký này đến tận tay người
con gái.
https://thuviensach.vn

Thục nằm gối lên hai bàn tay, trân trân nhìn lên trần hang
đá, trong lòng anh bỗng trào lên nỗi nhớ Khanh da diết. Vào
đến đây anh mới hiểu hết sự ác liệt của tuyến lửa Trường Sơn.
Chàng trai đã ra đi, mang theo tình yêu của một người con gái.
Còn anh? Tối nay, anh sẽ lại cùng đội chuyển tải bước vào một
trận chiến đấu mới. Điều gì sẽ đến với anh, thật khó mà nói
trước được. Nếu ra đi, anh sẽ mang theo một mối tình thầm
lặng với Khanh. Mối tình ấy thật trong trẻo, ngọt ngào, thánh
thiện cùng những ký ức, kỷ niệm đẹp mà anh cất giữ trong sâu
thẳm tâm hồn. Hình ảnh Khanh luôn theo anh trên mỗi bước
đường hành quân, cả những lúc vất vả nhất, hay những phút
giây thư dãn hiếm hoi của người lính thời chiến tranh. Đôi khi
nó trở thành nỗi nhớ da diết làm anh quặn thắt trong lòng.
Khanh, cái tên ấy trong anh thật thiêng liêng, trìu mến. Buổi
sáng yên tĩnh lạ thường, trong hang đá giữa rừng Trường Sơn,
nơi trọng điểm ác liệt này, những kỷ niệm bỗng ùa về. Không
biết đây có phải là nỗi nhớ cồn cào của người lính trước khi
bước vào trận đánh?
Thục và Khanh quen nhau từ những ngày học ở trường nơi
sơ tán. Ngày ấy Khanh còn là một cô bé thật dễ thương với đôi
mắt trong veo và mái tóc với những lọn xoăn mềm mại rủ
xuống trán. Thục hơn Khanh bốn tuổi, là bạn cùng học với Sơn
anh trai Khanh. Anh được người chú đưa ra học và ở cách nhà
Khanh một cái ngõ dài trong cùng khu tập thể. Không hiểu vì
sao khi đến nhà Sơn chơi lần đầu, vừa gặp cô bé Khanh, anh đã
có một cảm giác thật thân thương, trìu mến. Ngày ngày anh chỉ
muốn được đi học chung cùng đường với em để chăm sóc và
bảo vệ em vì những buổi chiều đi học về bọn con trai trong
làng thường hay ra đón đường trêu chọc: "Ê! Cô bé tóc xoăn, dân
Hà Nội sơ tán chính gốc đấy chúng mày ơi!". Có lần anh phải xông ra
đánh nhau giải tán đám con trai ngỗ nghịch khi chúng định
bày trò trêu em bằng cách giằng lấy cặp sách giấu vào bụi cây.

https://thuviensach.vn

Sau lần đánh nhau ấy, bọn chúng không còn dám bén mảng
đón đường trêu em nữa. Kỷ niệm thiếu thời thật vô tư, hồn
nhiên, trong trẻo. Khanh đáp lại sự quan tâm của Thục bằng
sự chăm sóc dịu dàng nho nhỏ. Em phát hiện ra có một cái hốc
xinh xắn trong góc tường đầu ngõ gần nhà anh. Mỗi sáng sớm
trước khi đi học em thường gửi vào đó cho anh những món
quà, khi thì là một củ khoai nướng nóng hổi, thơm phức, khi
thì lọ mực, quả na chín và dặn anh đến lấy. Em nói thương anh
xa nhà nên không có được bàn tay chăm sóc của mẹ, không
được ăn uống đầy đủ như ở gia đình, thật khổ thân. Lâu dần,
cái hốc ấy trở thành "bưu điện" để có bài toán khó, không giải
được, em cũng để vào đấy nhờ anh giải hộ. Em coi anh như
một người anh trai che chở. Còn anh thì chăm sóc em như mộ...